Ciri-ciri Utama dalam Setiap Peringkat ke Arah Penggubalan Perlembagaan

Ciri-ciri Utama dalam Setiap Peringkat ke Arah Penggubalan Perlembagaan

Bermula sejak Tanah Melayu berada di bawah naungan British, pelbagai perubahan perlembagaan telah berlaku. Selepas Jepun menyerah kalah, British memperkenalkan gagasan Malayan Union yang kemudiannya dimansuhkan akibat tentangan hebat daripada orang Melayu dan digantikan dengan Persekutuan Tanah Melayu 1948. Perlembagaan ini berjalan dengan beberapa pengubahsuaian yang perlu sehingga tahun 1957, apabila Persekutuan Tanah Melayu mencapai kemerdekaan. Akta Kemerdekaan Persekutuan Tanah Melayu kemudiannya menamatkan kedaulatan dan bidang kuasa British di Tanah Melayu, menjadikan Perlembagaan Persekutuan 1957 terus berkuat kuasa hingga kini.

PERLEMBAGAAN MALAYAN UNION 1946

Selepas Perang Dunia Kedua, pihak Kolonial British memerintah semula Tanah Melayu menerusi Perlembagaan Malayan Union. Ia merupakan satu perancangan strategik di bawah Malayan Planning Unit (MPU) yang ditubuhkan pada bulan Julai 1943 dan diketuai oleh Ralph Hone, yang ketika itu menjadi Ketua Jabatan Asia Tenggara di Pejabat Tanah Jajahan (Simandjuntak, 1985). Pada 1 April 1946, kerajaan Malayan Union diisytiharkan secara rasmi di bawah kepimpinan Edward Gent.

Antara kandungan utama Perlembagaan Malayan Union adalah:

• Sebuah Malayan Union bagi keseluruhan Semenanjung Tanah Melayu termasuk Pulau Pinang.

• Kerajaan berasingan bagi tanah jajahan Singapura.

• Seorang Gabenor Jeneral bagi kedua-dua Malayan Union dan jajahan Singapura.

• Kuasa Raja-raja Melayu dikurangkan secara drastik dan dipindahkan kepada baginda Ratu British (Queen).

• Hak istimewa orang Melayu dihapuskan dan digantikan dengan hak sama rata untuk semua kaum.

• Kewarganegaraan yang serupa bagi Malayan Union dan jajahan Singapura.

• Sistem keadilan mengikut undang-undang British dan mahkamah rayuan di Privy Council.

Perkara mengenai kerakyatan atau kewarganegaraan menjadi isu utama dan hangat dibincangkan, khususnya dalam kalangan orang Melayu, kerana syarat pemberian kerakyatan terlalu longgar dan mudah. Menurut Ramlah (1978), individu yang layak mendapat kerakyatan ini merangkumi:

• Mereka yang dilahirkan di dalam negeri-negeri Union atau tanah jajahan Singapura.

• Pada tarikh dikuatkuasakan perintah Majlis Mesyuarat, telah menetap di sini selama 10 daripada 15 tahun yang lalu.

• Mereka yang telah menetap di Negeri Union atau tanah jajahan Singapura selama 5 tahun.

• Rakyat British yang boleh mendapat kerakyatan ini tanpa kehilangan kerakyatan British mereka.

• Individu (kecuali yang dilahirkan di sini) yang mengangkat sumpah setia kepada Malayan Union.

PERLEMBAGAAN RAKYAT 1947

Parti Kebangsaan Melayu Malaya (PKMM) yang menerajui Pusat Tenaga Rakyat (PUTERA) di bawah kepimpinan Dr. Burhanuddin Al-Helmi telah mengadakan perundingan dengan Tan Cheng Lock yang mewakili All-Malayan Council of Joint Action (AMCJA) (Soh, 1960). Pada 4 hingga 7 Julai 1947, kedua-dua pertubuhan ini bersetuju mencadangkan Perlembagaan Rakyat kepada kerajaan British. Perlembagaan ini mengandungi sepuluh perkara asas yang merangkumi hak demokrasi rakyat, pemerintahan beraja yang berperlembagaan, serta konsep hak ketuanan dan kebangsaan Melayu yang diperjuangkan oleh Dr. Burhanuddin (Saliha, 1986).

Sepuluh prinsip tersebut terdiri daripada enam prinsip awal daripada AMCJA dan empat prinsip tambahan daripada PUTERA (Kamarudin Jaffar, 1980):

• Malaya bersatu, termasuk Singapura.

• Satu dewan perundangan pusat bagi seluruh Malaya dengan keseluruhan ahlinya dipilih oleh rakyat.

• Hak politik yang sama bagi semua pihak yang menganggap Malaya sebagai tanah air dan tumpuan taat setia mereka.

• Sultan Melayu mengambil tempat sebagai raja berperlembagaan yang berdaulat penuh dan menerima nasihat rakyat melalui institusi demokratik, bukannya melalui penasihat British.

• Hal ehwal agama Islam dan adat istiadat Melayu diletakkan di bawah penguasaan orang Melayu sepenuhnya.

• Bahasa Melayu menjadi bahasa kebangsaan dan bahasa rasmi tunggal bagi Malaya.

• Pertahanan dan hal ehwal luar negeri menjadi tanggungjawab bersama kerajaan Malaya dan kerajaan British.

• Kerakyatan Malaya dinamakan sebagai Melayu.

• Perhatian khas diberikan kepada kemajuan orang Melayu.

• Warna merah dan putih dimasukkan sebagai latar bendera kebangsaan Malaya.

PERLEMBAGAAN PERSEKUTUAN TANAH MELAYU 1948

Susulan penentangan yang kuat terhadap Malayan Union, kerajaan British berunding dengan pemimpin UMNO dan wakil Raja-raja Melayu bagi membentuk perlembagaan baharu. Bermula 1 Februari 1948, Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu diisytiharkan bagi menggantikan Malayan Union.

Antara kandungan utama perlembagaan tersebut adalah:

• Persekutuan mengandungi sembilan negeri Melayu dan dua negeri Selat.

• Singapura diasingkan sebagai sebuah tanah jajahan Mahkota.

• Pembentukan kerajaan pusat yang kuat dengan kuasa legislatif yang meluas menerusi Majlis Legislatif Persekutuan.

• Ketua kerajaan ialah Pesuruhjaya Tinggi British yang dilantik oleh baginda Ratu British.

• Penubuhan Majlis Eksekutif Persekutuan untuk menasihati Pesuruhjaya Tinggi, dianggotai oleh Ketua Setiausaha Negara, Peguam Negara, dan Setiausaha Kewangan.

• Kewujudan kerajaan negeri dengan kuasa yang terhad, manakala kedudukan serta fungsi Raja-raja Melayu dipulihkan semula.

• Hak istimewa orang Melayu dikekalkan dan pemberian kewarganegaraan diperketatkan melalui syarat tertentu.

Berdasarkan perlembagaan ini, tiada perubahan ketara dari segi isi kandungan asas pentadbiran selain pengekalan sistem pembahagian kuasa antara pusat dan negeri. Walau bagaimanapun, kuasa yang diberikan kepada kerajaan pusat jauh lebih banyak berbanding kerajaan negeri. Justeru, perubahan perlembagaan ini lebih bersifat psikologi untuk meredakan penentangan penduduk tempatan.

PERLEMBAGAAN MERDEKA 1957

Setelah Parti Perikatan memenangi Pilihan Raya Persekutuan 1955, satu rombongan yang diketuai oleh Tunku Abdul Rahman telah berlepas ke London pada 1 Januari 1956 untuk merundingkan kemerdekaan negara selaras dengan manifesto pilihan raya (Tunku Abdul Rahman, 1980). Rombongan tersebut turut dianggotai oleh Dato’ Abdul Razak Hussein, Dr. Ismail Abd. Rahman, Dato’ Panglima Bukit Gantang, Dato’ Nik Ahmad Kamil, T.H. Tan, dan V.T. Sambanthan.

Menurut Mohamed Sufian (1994), Perlembagaan Persekutuan mempunyai ciri-ciri asas berikut:

• Mengasaskan Malaysia sebagai sebuah persekutuan, negara raja berperlembagaan, dan demokrasi berparlimen.

• Memperuntukkan Islam sebagai agama rasmi Persekutuan tanpa menjadikan Malaysia sebuah negara teokrasi, di samping menjamin kebebasan beragama.

• Menjamin ketinggian perlembagaan dan kebebasan undang-undang.

• Memperuntukkan pengasingan kuasa yang jelas antara tiga cabang kerajaan—Parlimen, Eksekutif, dan Badan Kehakiman—yang mempunyai status dan fungsi yang seimbang.

• Badan kehakiman yang bebas dan berasingan daripada kawalan Parlimen serta Eksekutif dengan bidang kuasa eksklusif.

Perlembagaan Persekutuan turut memperuntukkan sembilan kebebasan asasi bagi setiap rakyat:

1. Kebebasan diri.

2. Kebebasan daripada menjadi abdi dan kerja paksa.

3. Perlindungan daripada undang-undang jenayah berkuat kuasa ke belakang dan pembicaraan ulang.

4. Hak sama rata di sisi undang-undang.

5. Larangan buangan negeri dan kebebasan bergerak.

6. Kebebasan bercakap, berhimpun, dan menubuhkan persatuan.

7. Kebebasan beragama.

8. Hak-hak berkenaan pendidikan.

9. Hak terhadap pemilikan harta.

Struktur kandungan Perlembagaan Persekutuan terbahagi kepada beberapa bahagian utama, antaranya:

• Bahagian 1: Negeri-negeri, agama, dan undang-undang Persekutuan

• Bahagian 2: Kebebasan asasi

• Bahagian 3: Kewarganegaraan

• Bahagian 4 hingga 6: Persekutuan, Negeri-negeri, dan Perhubungan Persekutuan-Negeri

• Bahagian 7 hingga 10: Kewangan, Pilihan raya, Perhakiman, dan Perkhidmatan Awam

• Bahagian 11 hingga 15: Kuasa khas menentang subversif, darurat, perlindungan Sabah dan Sarawak, serta prosiding terhadap Yang di-Pertuan Agong dan Raja-raja.

Dari segi pengagihan kuasa, kerajaan Persekutuan mempunyai kuasa yang lebih dominan berbanding kerajaan negeri (Mansour, 1982):

• Senarai Persekutuan: Pertahanan, keselamatan dalam negeri, undang-undang jenayah/sivil, kewarganegaraan, pilihan raya, kewangan, perdagangan, pengangkutan, pendidikan, kesihatan, buruh, dan kebajikan orang asli.

• Senarai Negeri: Undang-undang Islam, adat Melayu, tanah, pertanian, perhutanan, kerajaan tempatan, kerja raya negeri, serta penyu dan penangkapan ikan di sungai.

• Senarai Bersama: Kebajikan sosial, biasiswa, perlindungan binatang liar, perancangan bandar dan desa, kesihatan awam, serta pemulihan tanah perlombongan.

PERLEMBAGAAN MALAYSIA 1963

Penubuhan Malaysia pada 16 September 1963 yang melibatkan Tanah Melayu, Singapura (sehingga keluar pada 9 Ogos 1965), Sabah, dan Sarawak membawa kepada pindaan dan peruntukan khas dalam perlembagaan bagi Sabah dan Sarawak, antaranya:

• Kedua-dua negeri tidak mempunyai agama rasmi, manakala Bahasa Melayu dan Bahasa Inggeris dijadikan bahasa rasmi.

• Ketua Negeri tidak boleh dipilih sebagai Yang di-Pertuan Agong, dan nama persekutuan disahkan sebagai Malaysia.

• Imigresen diletakkan di bawah kuasa pusat, tetapi kawalan kemasukan ke Sabah dan Sarawak dikuasai oleh kerajaan negeri.

• Pelaksanaan dasar pengisian perkhidmatan awam tempatan (Borneonisation) dan pengekalan pegawai British buat sementara waktu.

• Kerajaan negeri berhak mengawal hal ehwal kewangan, tabung pembangunan, tarif, serta kedudukan istimewa bumiputera tempatan.

• Sistem pendidikan sedia ada dikekalkan tetapi diletakkan di bawah bidang kuasa kerajaan negeri pada fasa tertentu.

• Badan seperti Majlis Tanah Negara dan Majlis Kebangsaan bagi Kerajaan Tempatan tidak dikuatkuasakan di Sabah dan Sarawak.

Kesimpulan

Perlembagaan negara merupakan dokumen asas yang komprehensif hasil daripada pelbagai rundingan dan kompromi pihak berkepentingan bagi menjamin hak pelbagai pihak. Sehingga hari ini, Perlembagaan Malaysia kekal utuh sebagai panduan dalam memacu kemajuan, keamanan, dan kemakmuran negara, di samping menuntut tanggungjawab setiap warganegara untuk terus mempertahankan kedaulatannya.